Maak High-Level Design
Envision Solution
In deze activiteit stelt de architectuureigenaar een eerste, samenhangend High-Level Design op. Aanleiding, actoren, gebruiksdoelen en scope van de oplossing worden hierin vastgelegd op System Context-niveau (C4-model), eventueel aangevuld met een globale Container-weergave. Het resultaat vormt de basis voor de roadmap, de requirementsanalyse en de verdere architectuuruitwerking.
Beschrijving
In deze activiteit ontstaat een eerste, samenhangend beeld van de beoogde oplossing. De architectuureigenaar onderzoekt welke aanleiding en gebruiksdoelen aan het traject ten grondslag liggen, welke stakeholders erbij betrokken zijn en welke plaats de oplossing krijgt binnen het bestaande applicatie- en organisatielandschap.
Het High-Level Design gaat nog niet in op afzonderlijke applicatiecomponenten of technische interfaces. Het legt de grenzen en verantwoordelijkheden van de oplossing vast, en laat zien met welke gebruikers, organisaties en omliggende systemen zij samenwerkt. Hiervoor dient primair het System Context-niveau van het C4-model. Waar dat helpt om de oplossingsrichting te verduidelijken, kan een eerste globale Container-weergave worden toegevoegd — zonder die al technisch uit te werken.
De activiteit hoort bij de initiatiefase van een project. In deze vroege fase moeten vooral de scope, het doel, de belangrijkste actoren, de globale requirements en de haalbaarheid van de oplossingsrichting helder worden. Dit wordt ook wel een architectuurvisie genoemd: een eerste vastlegging van het probleem, de beoogde oplossing, de scope en de belangrijkste kenmerken op hoofdlijnen.
Na afloop moet de opgave voldoende begrepen zijn: stakeholders herkennen de noodzaak van een oplossing, en er is overeenstemming over de waarde en de globale richting van het traject. Het C4-model legt dat gedeelde architectuurbeeld vast.
Het resultaat is een gedragen High-Level Design dat:
- de aanleiding en gebruiksdoelen van de oplossing beschrijft;
- de scope en systeemgrenzen vastlegt;
- de gebruikers en externe systemen in de solution-context toont;
- de relevante enterprise-architectuurkaders en de paved road vertaalt naar het project;
- de globale oplossingsrichting en belangrijkste aannames beschrijft;
- duidelijk maakt welke onderwerpen in volgende activiteiten verder moeten worden onderzocht;
- de basis vormt voor de roadmap, requirementsanalyse en verdere architectuuruitwerking.
Deze activiteit hoort bij de initiatiefase van de projectlevenscyclus, met solution-context, enterprise-kaders, scope, stakeholders, governance en succescriteria als centrale onderwerpen. Daarmee bereikt de Essence-alpha Opportunity de toestand Solution Needed, en is er voldoende richting om de roadmap op te stellen en de requirements in de volgende fase verder uit te werken.
Aanpak
Begrijp de aanleiding en het gebruiksdoel
Het opstellen van het High-Level Design begint met een goed begrip van de aanleiding van het project en het gebruiksdoel van de beoogde oplossing. De architectuureigenaar werkt hierbij nauw samen met de opdrachtgever, vertegenwoordigers van gebruikers, de enterprise architect en andere relevante stakeholders. De nadruk ligt in deze fase niet op de technische oplossing, maar op het probleem of de kans die aanleiding geeft tot het project: welke behoefte bestaat er, welke stakeholders worden geraakt, en welke waarde moet de oplossing toevoegen? Wie de opgave eerst goed begrijpt, voorkomt dat het project direct op een vooraf bedachte technische oplossing wordt gestuurd.
Bepaal de solution-context en de scope
Daarna wordt de context van de oplossing vastgesteld: welke onderdelen horen wel en niet tot de oplossing, en waar liggen de grenzen van het systeem? De architectuureigenaar beschrijft welke verantwoordelijkheid de oplossing krijgt, welke gebruikers ermee werken, met welke interne en externe systemen gegevens worden uitgewisseld, en welke organisaties erbij betrokken zijn. Dit alles komt samen in een C4 System Context-diagram, waarin de oplossing als één geheel wordt getoond binnen haar omgeving. Het diagram moet zowel voor technische als niet-technische stakeholders begrijpelijk zijn — zo wordt het een gemeenschappelijk referentiepunt voor de verdere uitwerking.
Analyseer de enterprise-kaders
Met de context helder, onderzoekt de architectuureigenaar welke architectuurprincipes, referentiearchitecturen, standaarden, beleidskaders en wet- en regelgeving richtinggevend zijn voor het project — inclusief de paved road en bestaande platformvoorzieningen. Deze kaders vertalen zich naar concrete uitgangspunten voor de solution-architectuur, zodat vanaf het begin duidelijk is binnen welke randvoorwaarden de oplossing tot stand moet komen en waar spanningen of afwijkingen kunnen ontstaan.
Formuleer de globale oplossingsrichting
Op basis van de context en de architectuurkaders neemt de globale oplossingsrichting vorm aan: nog geen gedetailleerd ontwerp, maar een beschrijving van hoe de oplossing zich op hoofdlijnen in het applicatielandschap positioneert. Afhankelijk van het project betekent dit bijvoorbeeld de implementatie van een standaardpakket, de uitbreiding van een bestaande applicatie, of het gebruik van bestaande enterprisevoorzieningen. Ook de belangrijkste integratiepatronen, gegevensstromen en eventuele migratiescenario's krijgen hier een eerste beschrijving. Waar dat de oplossingsrichting verder verduidelijkt, kan een conceptueel C4 Container-diagram worden toegevoegd — bewust op hoofdlijnen; de verdere detaillering van containers, componenten en interfaces is voorbehouden aan het Low-Level Design.
Identificeer architectuurrisico's en onzekerheden
Deze vroege fase kent nog onzekerheden, dus besteedt de architectuureigenaar expliciet aandacht aan de belangrijkste architectuurrisico's: de aansluiting op bestaande systemen, de beschikbaarheid van interfaces, de geschiktheid van standaardsoftware, beveiliging, privacy, prestaties, migratie en afhankelijkheden van leveranciers. Elk van deze onderwerpen wordt beoordeeld op de mogelijke invloed op de haalbaarheid van de oplossing. De risico's worden hier niet opgelost, maar wel vastgelegd, zodat ze in latere fasen gericht kunnen worden onderzocht — de grootste onzekerheden het liefst zo vroeg mogelijk zichtbaar.
Stel succescriteria vast
Vervolgens komen de succescriteria voor de oplossing op tafel: op hoofdlijnen, wanneer geldt de oplossing als succesvol? Deze criteria vormen later de basis voor de verdere uitwerking van requirements en acceptatiecriteria. Daarbij gaat het om de gebruiksdoelen die ondersteund moeten worden, de bedrijfsprocessen waarop de oplossing ingrijpt, de essentiële integraties die beschikbaar moeten zijn, de belangrijkste kwaliteitskenmerken waaraan moet worden voldaan, en de architectuurkaders die niet mogen worden doorbroken.
Valideer het High-Level Design met stakeholders
Tot slot wordt het High-Level Design gezamenlijk gevalideerd. Samen met de betrokken stakeholders toetst de architectuureigenaar of de aanleiding en het gebruiksdoel correct zijn begrepen, of de scope helder is afgebakend, of alle relevante gebruikers en omliggende systemen zijn meegenomen, en of de gekozen oplossingsrichting past binnen de enterprise-architectuur. Ook de verdeling van verantwoordelijkheden en de expliciete benoeming van risico's en onzekerheden komen hierbij aan bod. Na verwerking van de feedback stelt de opdrachtgever of de Architecture Sponsor het High-Level Design formeel vast.
Acties
- Lezen Architecturopdracht Werkproduct
- Lezen Paved Road Werkproduct
- Aanmaken Architectuurmodel Werkproduct
- Aanmaken Architectuurbeslissingen (ADRs) Werkproduct
Werkproducten
Architectuurmodel
Maak de minimale set bouwstenen, relaties en grenzen zichtbaar waarop stakeholders nu moeten handelen.
Architectuurbeslissingen (ADRs)
Bewaar de rationale achter een significante keuze zodat die later gevalideerd, herzien of vervangen kan worden.
Voltooiingscriteria
- Opportunity Solution Needed
Rol
Rol die deze activiteit uitvoert.
Architectuureigenaar
De meest technisch ervaren persoon in het team (conform Disciplined Agile Delivery). Voert het solution-spoor uit binnen de door de Enterprise Archite…