Architectuurbeslissingen
Een architectuurbeslissing is, in de traditie van Architecture Decision Records (ADR), een onderbouwde keuze die invulling geeft aan een architectuurbepalende eis, inclusief de overwogen alternatieven en de motivatie voor de gekozen oplossing.
Beschrijving
Een architectuurbeslissing is een onderbouwde keuze waarmee invulling wordt gegeven aan een architectuurbepalende eis: een eis met aantoonbare invloed op de structuur, samenhang of kwaliteit van de solution. Dit begrip volgt de bredere softwarearchitectuurpraktijk van Architecture Decision Records (ADR), niet een specifieke TOGAF-definitie: TOGAF kent met architecturally significant requirements een verwant begrip voor eisen met een meetbaar effect op de architectuur, maar koppelt daar zelf geen formeel 'architectuurbeslissing'-artefact aan. Niet elke ontwerp- of technische keuze is daarom een architectuurbeslissing — alleen keuzes die de architectuur daadwerkelijk richting geven of de onderhoudbaarheid, flexibiliteit, veiligheid of andere kwaliteitsaspecten beïnvloeden, worden zo vastgelegd.
Architectuurbeslissingen vormen samen het besluitvormingslog van de architectuur: niet alleen wélke keuze is gemaakt, maar vooral waaróm, welke alternatieven zijn overwogen en welke gevolgen daarbij zijn geaccepteerd. Ze vormen de schakel tussen de architectuurbepalende eisen — die aangeven waaróm een beslissing nodig is — en de architectuurbeschrijving, die laat zien hóe de gekozen oplossing is uitgewerkt. Hierdoor blijven afwegingen ook na afloop van het project herleidbaar en kunnen toekomstige wijzigingen beter worden beoordeeld.
Elke architectuurbeslissing beschrijft precies één keuze, licht of volledig uitgewerkt naargelang het gewicht van de beslissing: een korte, eenregelige vastlegging volstaat voor de meeste dagelijkse, paved-road-keuzes, terwijl een volledige uitwerking — met context, alle overwogen opties en het vervolgplan — is voorbehouden aan de zwaardere, off-road-gevallen. Het werkproduct is bedoeld voor de architectuureigenaar, het deliveryteam, de Enterprise architect, reviewers, toekomstige beheerders en de architectuursturing.
Detailniveaus
-
Lichtgewicht (één zin) Voldoende
"Gegeven ⟨situatie⟩ en ⟨knelpunt⟩ kiezen we voor ⟨optie⟩ om ⟨kwaliteit⟩ te bereiken, met als geaccepteerd nadeel ⟨nadeel⟩." Geschikt voor de meeste dagelijkse, herkenbare keuzes — de "paved road"-beslissingen.
-
Volledig
Context, alle overwogen opties met hun voor- en nadelen, de afweging en het vervolgplan. Reserveer dit voor beslissingen waar het optieveld écht openstaat, de impact groot is, of waar Architectuursturing een expliciet oordeel moet vellen — de "off-road"-gevallen.
Iedere architectuurbeslissing bevat ten minste de volgende onderdelen:
- de context en de aanleiding van de beslissing;
- de architectuurbepalende eis waarop de beslissing betrekking heeft;
- de overwogen alternatieven;
- de gekozen oplossing en de onderbouwing daarvan;
- de verwachte gevolgen, inclusief de geaccepteerde nadelen en risico's;
- de status van de beslissing, bijvoorbeeld voorgesteld, vastgesteld of vervangen.
Hierdoor ontstaat een volledig en herleidbaar overzicht van de gemaakte afweging.